De vaccinatiestrategie in België: een col buiten categorie

 19/01/21

Nieuws

 COVID-19

Toen de federale regering in ons land op 5 januari het startschot gaf voor een vaccinatiecampagne tegen het coronavirus (met bewoners en personeel in woonzorgcentra als eerste doelgroep), kwam er al snel kritiek op de voorzichtige aanpak. Als tegenreactie spoorde de regering de taskforce vaccinatiestrategie aan om een nieuw, ambitieuzer plan uit te werken.

Het voorzichtigste scenario maakte plaats voor de meest optimistische verwachting dat elke Belg – die dit wil – tegen het eind van de zomer ingeënt zou zijn. De Vlaamse regering deelde in dit optimisme, met de boodschap dat elke Vlaming voor de zomer beschermd zou zijn tegen het coronavirus. Sommigen droomden al van een zorgeloze zomer, zoals in het precoronatijdperk.

Maar is die droom realistisch? Hoe snel kunnen de diverse betrokken partijen schakelen op deze col buiten categorie? Op basis van de vaccinatiekalender – met precieze timings en de grootte van de te vaccineren doelgroepen – blijkt dat het tempo zeer hoog ligt waaraan gevaccineerd moeten worden. En het is nog maar de vraag of de beschikbare vaccins – waarvan sommigen nog goedgekeurd moeten worden door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) – vlot beschikbaar zullen zijn en blijven. De recente verwarrende communicatie door Pfizer over haar productiecapaciteit zorgde alvast voor de nodige onrust bij heel wat beleidsmakers en betrokken partijen in de medische sector.

Kaap van 100.000 vaccinaties bijna gerond

De trein van de vaccinatiecampagne staat in elk geval op de sporen en stoomt momenteel door richting 100.000 vaccinaties. Uit cijfers van de FOD Volksgezondheid blijkt dat van 28 december tot en met 16 januari 96.402 inwoners in ons land een eerste coronaprik kregen. Dit is net iets meer dan 1 procent van de meerderjarige bevolking van België.

Opgesplitst per gewest gaat het om 51.698 doses in Vlaanderen (of net geen 1 procent van de volwassen bevolking), 35.215 doses in Wallonië (goed voor 1,22 procent) en 8.832 injecties in Brussel.

Versnelde uitrol vaccinatiecampagne

In januari blijven de bewoners en personeelsleden in woonzorgcentra de centrale doelgroep voor de eerste inentingen. Daarnaast komen ook de zorgprofessionals in ziekenhuizen aan de beurt (waarvan de inentingen startten op 18 januari). Deze groepen – die de vaccins van Pfizer/BioNTech en Moderna toegekend zullen krijgen – zijn alvast goed voor bijna 32.000 doses per dag.

Een eerste versnelling in de campagne heeft betrekking op de vaccinatie van huisartsen (eerstelijnszorg) en bewoners/personeel van andere collectieve zorginstellingen (zoals opvangvoorzieningen voor personen met een handicap en psychiatrische patiënten). Zij krijgen in de loop van februari hun eerste dosis. Voor deze groep is een tempo van bijna 46.000 doses per dag nodig. Naast de vaccins van Pfizer/BioNTech en Moderna komt – hopelijk – ook het vaccin van AstraZeneca in het vizier, al is het nog wachten op de goedkeuring ervan.

In maart zijn de 65-plussers en risicopatiënten aan de beurt, van oud naar jonger. Nieuw is dan dat de vaccinatie niet langer plaatsvindt in woonzorgcentra en ziekenhuizen, maar wel in vaccinatiecentra verspreid over het hele land (94 in Vlaanderen, 54 in Wallonië en 10 in Brussel), die komen bij de bestaande COVID-testdorpen en 7 dagen op 7 geopend zullen zijn. Omdat deze doelgroep circa 3,3 miljoen mensen omvat, moeten er dagelijks 128.000 doses (van Pfizer/BioNTech, Moderna en AstraZeneca) voorzien worden.

Het zijn de lokale besturen (steden en gemeenten) die instaan voor het opzetten van deze vaccinatiecentra. Een goede bereikbaarheid via het openbaar vervoer is een van de parameters. En voor wie slecht te been is, zullen mobiele ploegen ingezet worden.

Vanaf mei komen de mensen met een ‘essentieel beroep’ aan bod. Momenteel (januari) is het nog niet duidelijk om welke beroepen het gaat, maar personeel van de brandweer, politie, civiele bescherming en onderwijs maakt een grote kans om tot deze groep te behoren.

De rest van de bevolking (18+) mag vanaf juni een inenting verwachten.

Het einde van de vaccinatiecampagne wordt verwacht tegen september, met de doelstelling om minstens 70 procent van de bevolking te hebben ingeënt. Dit is de drempel die beschouwd wordt als het minimum voor groepsimmuniteit.

Voor de groepen van essentiële beroepen en de rest van de bevolking moet een dagelijks tempo van circa 78.000 doses aangehouden worden. Hiervoor wordt (wellicht) het volledige arsenaal van vaccins aangesproken (Pfizer/BioNTech, Moderna, AstraZeneca, Curevac en Johnson&Johnson).

En wat met de jongeren -18 jaar? Momenteel is het onduidelijk of en wanneer kinderen en jongeren onder de 18 meegenomen worden in de strategie. Medische studies van de vaccinproducenten moeten hierover uitsluitsel brengen. Deze resultaten worden verwacht tegen de zomervakantie.

Plan B en C

En wat als er een derde golf uitbreekt? Dan liggen er noodplannen klaar om snel bij te sturen. Let wel: deze plannen zijn nog under construction en dus nog niet afgeklopt.

Als plan B geldt mogelijk een week afstandsonderwijs voor of na de krokusvakantie. De vakantie (die nu één week duurt) zou dus niet zozeer verlengd worden tot twee weken, maar voor of na de vakantie zouden alle leerlingen (dus ook in het lager onderwijs en de eerste graad van het secundair) een week extra thuis gehouden worden en afstandsonderwijs moeten volgen.

En nu nieuwe virusvarianten steeds meer de kop opsteken (met o.a. uitbraken in een woonzorgcentrum in Houthulst en enkele scholen in de regio Antwerpen), wordt ook gewerkt aan een plan C. Dit is een alomvattend plan om snel en krachtdadig op te treden in diverse sectoren in ons land. Een nieuwe volledige lockdown (met te sluiten scholen) behoort dan ook opnieuw tot de mogelijkheden. Fingers crossed dat het niet opnieuw zover komt …

INNI redactie

De vaccinatiestrategie in België: een col buiten categorie

Uw browser wordt niet ondersteund. Update uw browser voor meer veiligheid, snelheid en om deze site optimaal te kunnen gebruiken.